O sole mio: het verhaal

Het lied in het kort

O sole mio is een Napolitaans lied uit 1898. De Napolitaanse tekst werd geschreven door Giovanni Capurro, en de muziek werd gecomponeerd door Eduardo di Capua (1865 tot 1917) en Alfredo Mazzucchi (1878 tot 1972). De titel vertaalt letterlijk als mijn zon, of mijn zonneschijn. De tekst is in vele andere talen vertaald, en de melodie behoort tot de bekendste die uit Napels voortkwamen.

Waar het werd geschreven

Volgens de overlevering componeerde Di Capua de muziek in april 1898 in Odessa, tijdens een tournee met de band van zijn vader. Treccani vermeldt ook de populairste versie: eerst kwam de melodie, en uitgever F. Bideri vertrouwde de tekst later toe aan Capurro, redacteur van het tijdschrift Tavola rotonda. Treccani voegt daaraan toe dat gezaghebbender bronnen stellen dat Di Capua al vóór zijn vertrek naar Rusland een overeenkomst met de uitgever had gesloten en de verzen van Capurro meenam.

Het aandeel van Mazzucchi

Bijna 75 jaar na publicatie werd de muziek algemeen uitsluitend aan Di Capua toegeschreven. Het bleek echter dat de melodie een bewerking was van een van de 23 die Di Capua het jaar daarvoor van Alfredo Mazzucchi had gekocht. In november 1972, kort na de dood van haar vader, diende Mazzucchi's dochter een verklaring in bij het Italiaanse bureau voor literaire eigendom, met het verzoek haar vader te erkennen als medecomponist van 18 liedjes van Di Capua.

De uitspraak van 2002

In oktober 2002 bevestigde rechter Maria Alvau in Turijn de verklaring en oordeelde dat Mazzucchi een rechtmatige medecomponist was van de 18 liedjes, omdat deze melodieën bevatten die hij had gecomponeerd en in juni 1897 aan Di Capua had verkocht, met schriftelijke toestemming om ze vrij te gebruiken. Ten tijde van de uitspraak was 'O sole mio dus nog niet in het publieke domein terechtgekomen in enig land dat partij was bij de Berner Conventie, zoals in Italië het geval zou zijn geweest als Di Capua de enige componist was geweest.

Piedigrotta, 1898

Treccani vermeldt dat een bericht in Tavola rotonda in 1898, aan de vooravond van Piedigrotta, het lied presenteerde met een regel over het zich van verre herinneren van je zon. Dat plaatst het in het festivalseizoen dat het Napolitaanse lied vormgaf, en Treccani noemt het het eerste beroemde voorbeeld van de nieuwe, door het buitenland beïnvloede stijl. Het verhaal verbindt het lied met dezelfde wereld van uitgevers, dichters en wedstrijden die wordt beschreven in de geschiedenis van de canzone napoletana.

Lees verder: Geschiedenis van de Napolitaanse liedkunst

Van Napels naar de wereld

In 1915 nam Charles W. Harrison de eerste Engelse versie op. Het lied is uitgevoerd en gecoverd door vele artiesten, onder wie Enrico Caruso, Beniamino Gigli, Mario Lanza, Luciano Pavarotti en Andrea Bocelli. Pavarotti won in 1980 de Grammy Award voor Beste Klassieke Vocale Uitvoering voor zijn vertolking. Bij de openingsceremonie van de Olympische Zomerspelen 1920 in Antwerpen werd het gespeeld in plaats van het Italiaanse volkslied, waarvan de bladmuziek niet was bezorgd.

It's Now or Never

In 1949 nam de Amerikaanse zanger Tony Martin There's No Tomorrow op, op de melodie van dit lied. Ongeveer tien jaar later hoorde Elvis Presley, die met het Amerikaanse leger in West-Duitsland was gestationeerd, het nummer en zette een privéversie op de band. Na zijn ontslag vroeg hij om een nieuwe tekst, geschreven door Aaron Schroeder en Wally Gold, en het resultaat, It's Now or Never, werd een wereldhit. Als de melodie u dus bekend voorkomt nog voordat u ook maar één woord hoort, kan dat de verklaring zijn.

Meer zingen tijdens het concert

Het concert van een uur eindigt met een meezingmoment bij 'O sole mio. Italiaans is niet nodig: gasten die geen enkel woord kenden, denken er nog altijd met warmte aan terug. Luister eerst naar de vorm van de melodie en val dan in wanneer de hele zaal meezingt. De artiesten geven de leiding en iedereen zingt samen. Elke datum heeft een andere artiest, dus de versie die u hoort, is de uwe.